Klejenie drewna to uniwersalny sposób uzyskania trwałych i estetycznych połączeń. Jednak aby rezultaty były zadowalające, należy wybrać nie tylko odpowiedni klej, ale również dostosować się do kilku zasad .
Łączenie drewna za pomocą klejów nazywamy klejeniem. W produkcji meblarskiej spełnia ono doniosłą rolę. Pozwala uzyskać z materiałów tartych elementy o dużych grubościach i powierzchniach. Stwarza możliwość oklejania materiałów gorszej jakości okleinami ze szlachetnych gatunków drzewa, oraz różnego rodzaju okładzinami, co znacznie podnosi wygląd estetyczny mebli. Klejenie usztywnia złącza stolarskie, w wyniku, czego zwiększa się trwałość mebli. Klejenie połączone z gięciem umożliwia pozyskiwanie elementów krzywoliniowych bez poddawania drewna obróbce hydrotermicznej.
W procesie tworzyw drewnopochodnych klejenie spełnia również doniosłą rolę, umożliwiając przeróbkę odpadów drzewnych i gorszych sortymentów drewna na płyty
wiórowe i paździerzowe, które są obecnie podstawowym surowcem konstrukcyjnym mebli skrzyniowych.
Przed szczegółowym omówieniem technologii klejenia drewna należy poznać kilka podstawowych określeń dotyczących tego zagadnienia.
Klejenie drewna pozwala szybko połączyć elementy, tworząc nawet skomplikowane kształty i formy, a na dodatek bez użycia specjalistycznych narzędzi. Ocenia się, że wytrzymałość takiego połączenia jest porównywalna lub większa od samego drewna. Ponadto efekt jest estetyczny, ponieważ miejsca klejenia są niewidoczne. Co również niezmiernie ważne klejenie drewna jest ekonomiczne – nie tylko cena klejów jest niska, ale także ilość odpadów zostaje zminimalizowana. Klejenie drewna jest często jedynym rozwiązaniem w przypadku uszkodzonych elementów.
Najbardziej znaną metodą produkcji klejonki jest połączenie „doczołowo”, które powstaje wyłącznie poprzez sklejenie krawędzi dwóch fryzów. Obecnie najczęściej stosuje się bardziej nowoczesny proces produkcji, a mianowicie frezowanie powierzchni o różnych typach profili w celu zwiększenia powierzchni styku. Gwarantuje to większą wytrzymałość klejonego połączenia.
W tym temacie skupimy się na zasadach przygotowania drewna do klejenia. O klejach porozmawiamy w innym temacie.
Odpowiednie przygotowanie drewna do klejenia ma fundamentalne znaczenie dla osiągnięcia trwałych i mocnych połączeń. Drewno jest materiałem naturalnym, który reaguje na zmiany wilgotności i temperatury, co może prowadzić do jego deformacji. Jeśli powierzchnie klejone nie będą odpowiednio przygotowane, ryzyko osłabienia połączenia wzrasta. Właściwe oczyszczenie i szlifowanie pozwala na lepszą adhezję kleju do drewna, co przekłada się na wytrzymałość konstrukcji. Ponadto dobrze przygotowane drewno minimalizuje ryzyko pojawienia się pęknięć czy odspojenia w przyszłości. Warto również zwrócić uwagę na rodzaj używanego kleju oraz jego właściwości, ponieważ różne typy mogą wymagać różnych metod przygotowania powierzchni. Na przykład niektóre kleje wymagają dodatkowego gruntowania lub użycia specjalnych podkładów, które zwiększają ich skuteczność.
Na początku musimy zająć się samym materiałem który chcemy skleić.
Wilgotność
Chyba nie trzeba tłumaczyć jak duży wpływ na materiał ma jego wilgotność. Nasze elementy powinny być wysuszone i jeśli pochodzą z „różnych” desek powinny mieć taką samą wilgotność.
Drewno do klejenia powinno mieć niską wilgotność, idealnie poniżej 12%, a najczęściej zaleca się zakres 6-10% (do mebli) lub do 15% (do konstrukcji), aby klej prawidłowo związał, zapobiegając odkształceniom i pęknięciom; wilgotność zależy od rodzaju kleju (PVA potrzebuje mniej wilgoci niż poliuretanowe) i przeznaczenia, ale drewno zawsze musi być suche, nigdy mokre, najlepiej sprawdzić każdy element miernikiem.
Optymalne poziomy wilgotności:
- 6-10%: Idealne do produkcji mebli i elementów wewnętrznych, ponieważ jest to wilgotność zbliżona do warunków domowych.
- Poniżej 12%: Ogólna, dobra wartość graniczna dla większości zastosowań wewnętrznych.
- Do 15%: Dopuszczalne dla drewna konstrukcyjnego (np. C24) i elementów szkieletowych, choć poniżej 13% jest jeszcze lepiej.
- Powyżej 18%: Drewno powietrzno-suche, powyżej 20-25% uznawane za załadowczo-suche lub mokre, co jest za dużo dla większości klejów, z wyjątkiem niektórych klejów PU (do 25%).
- Zbyt wysoka wilgotność uniemożliwia dobre związanie kleju, prowadząc do słabych połączeń, a po wyschnięciu do pęknięć, odkształceń i rozwarstwień.
- Drewno o odpowiedniej wilgotności (zgodnej z otoczeniem) jest stabilne wymiarowo, co zapobiega późniejszym problemom.

Wyrównywanie:
Przed klejeniem wszystkie powierzchnie klejone powinny być wyrównane tak by cale powierzchnie klejone stykały się ze sobą równomiernie – precyzja zmniejsza ryzyko powstawania naprężeń w miejscu łączenia. Równanie płaszczyzn drewnianych odnosi się do procesu wyrównywania, planowania i wygładzania powierzchni drewna, aby stały się idealnie gładkie i płaskie, co osiąga się przez obróbkę mechaniczną (struganie, frezowanie, szlifowanie) za pomocą strugarek, frezarek, grubościówek, często z wykorzystaniem prowadnic i specjalnych frezów lub papierów ściernych o różnej gradacji, co jest kluczowe przy tworzeniu blatów, podłóg czy łączeniu elementów.
- Strugarka wyrówniarka oraz grubościówka: Maszyna usuwająca nierówności i nadająca pożądaną grubość, często jednocześnie równająca obie strony deski. Dzięki dostępności maszyn i łatwości procesu metoda ta jest najprostsza i najszybsza jeśli chodzi o przygotowanie elementów do klejenia czołowego
- Strug ręczny : Ręczne strugi pozwalają nam na usuwanie cienkich wiórków dla wygładzenia powierzchni i redukcji krzywizn
- Szlifowanie: możemy tez dopasować elementy za pomocą szlifierek. Ze względu na ilość „zbieranego” elementu jest to metoda dla cierpliwych ale przy odrobinie precyzji pozwala na uzyskanie idealnych powierzchni
Odtłuszczanie i oczyszczanie
Dopasowanie elementów
I tu zaczynają się schody. Zapewne wielu z was ma problem jak ułożyć elementy do klejenia by końcowy efekt nie krzywił się czy nie pękał. Na to niestety ma wpływ wiele czynników nie tylko wilgoć ale także gatunek drewna czy choćby to z jakiej części pochodzi element. Inne naprężenia będą w gatunkach miękkich inne w twardych.
O ile przy klejeniu elementów w jednej płaszczyźnie np. blatów, półek jest mały problem z ułożeniem to już przy klejeniu np. nóg do stołów z 4 elementów może być problem. Jest wiele szkół i metod ale chyba najlepszym rozwiązaniem jest metod prób i błędów. Własne doświadczenie to to co najlepiej sprawdzi się w tym przypadku.
Ułożenie elementów na przemian lewa prawa przy klejeniu krawędziowym.

Ułożenie elementów przy klejeniu płaszczyznowym

Ułożenie elementów przy klejeniu warstwowym

Oto kilka innych metod na klejenie drewna.
Na ten moment to na tyle, mam nadzieje ze do tematu klejenia drewna uda mi sie wrócić jak najszybciej i będziemy go kontynuować bo jest o czym dyskutować.
Odkryj więcej z DrewnoPasja
Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.